Chỉ có duy nhất một loài
đã hình thành đời sống cộng đồng ở mỗi nơi mà loài đó trú ngụ trên Trái Đất.
Đó chính là chúng ta.
Khắp nơi trên thế giới
chúng ta vẫn dùng sự khéo léo của mình để tồn tại ở những vùng đất hoang sơ,
cách xa ánh đèn đô thị,
đối mặt với thiên nhiên hoang dã.
HÀNH TINH CON NGƯỜI
Biên dịch - carot_hh524 VT TeamSub - viettorrent.vn
Ở tất cả những vùng đất hoang sơ trên Trái Đất,
chúng ta đã phát triển đến mức thiên nhiên đã phải phản ứng lại.
Giờ đây, chúng ta đã tạo được một môi trường sống theo giấc mơ của mình.
Chúng ta thiết kế và dành riêng cho ta.
Đỉnh cao về trí tưởng tượng và sự khéo léo của con người.
Đây là nơi con người nghĩ rằng mình là kẻ thống trị tối cao,
không phụ thuộc tự nhiên...
Ghớm quá!
...làm tất cả mọi việc.
Nhưng thế giới tự nhiên không dễ mà kiểm soát.
Liệu con người có thể thực sự làm chủ được thiên nhiên trong thành phố?
Và có nên thử không?
CUỘC SINH TỒN GIỮA THÀNH PHỐ
Dubai là thành phố hiện đại bậc nhất,
trật tự, lấp lánh và sạch sẽ.
Đó là thánh đường về sự khéo léo của con người,
mọc lên từ sa mạc.
Nhưng có một mối đe dọa trong không khí.
Chim bồ câu.
Hàng ngàn con đang tạo ra mớ hỗn loạn ở thành phố sạch sẽ này,
và Dubai không muốn điều đó.
Nhưng có người có thể khắc phục được.
Người Ả Rập gọi anh là Al Hurr.
Tên anh ấy là David Stead.
Tốt lắm.
Nhiệm vụ của anh là đuổi bồ câu tránh xa Dubai bằng cách dùng chim ưng,
một cách của người Ả Rập cổ dùng cho những vấn đề của thành phố hiện đại.
Các loài chim ăn thịt thường săn chim.
Và chim ưng, nằm trong họ chim ăn thịt
là những chuyên gia săn chim.
Chúng chỉ bắt những con chim khác để kiếm ăn.
Những con bồ câu sợ chim ưng nhất
so với những loài chim săn mồi khác.
Vì thế, mặc dù chưa bao giờ nhìn thấy chim ưng nhưng những con bồ câu vẫn sợ
do nỗi sợ này di truyền, kể cả khi chỉ nhìn
cái bóng của chim ưng.
Hôm nay, anh làm việc cho các khách sạn hàng đầu Dubai
với cộng sự, Nimr.
Nimr đã được 3 tuổi rồi.
Nó là một con chim ưng trưởng thành
nhưng mới 3 tuổi, nên còn nhiều điều nó phải học hỏi.
Trong cả nhóm, nó có lẽ là con chảnh nhất.
Nó có thái độ này vì
nó biết ai là người ra lệnh.
Và tôi cam đoan rằng, đó không phải là chúng ta.
Những con chim bồ câu trong thành phố làm hư hại các tòa nhà.
Phân của chúng rơi xuống
ăn mòn crôm và đá,
và mỗi con chim hàng năm thải ra 12kg phân.
Nhưng mục đích của David không phải là giết hay bắt chúng.
Anh hy vọng dọa cho chúng sợ.
Và Nimr thì thích rượt theo chúng.
Xét cho cùng, nó là một con chim ưng
sinh vật nhanh nhất trên bầu trời,
có khả năng nhào xuống với tốc độ 280km/giờ.
Vì thế, mỗi lần nó bay, anh cần phải dụ nó về lại.
Và việc này hơi khó khăn.
Nó là một con chim rất tò mò,
điều đó làm tôi thấy bực mình,
bởi vì tôi thường không ra lệnh được và mất kiểm soát với nó.
Khi đang bay, nó hay nhìn thấy cái gì đó thú vị.
Nhưng luôn luôn có cách để dụ nó,
đó là một con gà vào bữa tối.
Nhờ David và Nimr,
những khách sạn ở Dubai đã thoát khỏi những con bồ câu.
Hơn hết, họ không muốn phân bồ câu làm hỏng những cảnh quan trị giá triệu đô của họ.
Đôi khi để đuổi những con vật hoang dã ra khỏi thị trấn
thì cần những biện pháp hiện đại hơn.
Trung sĩ Stan Schumaker đang đi làm nhiệm vụ.
Anh làm việc ở Estes Park, Colorado.
Hằng ngày, anh tuần tra trên chiếc xe cảnh sát đặc biệt.
Một chiếc Segway.
Nhiệm vụ của anh là giữ cho những con đường khỏi những rắc rối.
Và rắc rối ở đây rất lớn và có sừng.
Một khi những con nai sừng tấm vào thị trấn, chúng thường gây rắc rối
đặc biệt nhiều từ tháng 6 đến đầu tháng 10.
Mỗi mùa hè, thị trấn bị những con nai sừng tấm xâm lược.
Nhiệm vụ của trung sĩ Schumaker là đảm bảo cho người dân địa phương
có thể đi lại bình thường được.
Thời gian này trong năm thật không dễ dàng chút nào.
Chúng có thể trông điềm tĩnh,
nhưng nai sừng tấm nặng hơn 300kg, cao 3m
và gạc của chúng có thể gây chết người.
Chúng có mặt hầu như khắp mọi nơi trong thị trấn.
Toàn bộ thung lũng này tràn ngập nai sừng tấm.
Vào bất cứ thời điểm nào cũng có khoảng từ 500 đến 1500 con ở mọi nơi.
Những con cái thích các bãi cỏ trong thị trấn.
Chúng sống ở đây quanh năm.
Chúng tôi có 2 sân gôn chính.
Cỏ ở sân gôn rất tốt
nên chúng rất thích ở đó.
Những con đực thì chỉ ghé qua.
Và không phải để chơi gôn.
Chúng quay lại thị trấn vì một điều...
một bữa tiệc độc thân.
Thời gian này trong năm,
những con đực đánh nhau vì con cái và có thể rất nguy hiểm.
Nhưng không chỉ những con nai sừng tấm gây rắc rối.
Trung sĩ Schumaker phải kiểm soát những vị khách du lịch nữa.
Rất nhiều người không biết chúng là động vật hoang dã.
Đó là điều điên khùng nhất,
họ lại nghĩ chúng đã được thuần hóa.
Không có rắc rối nào với những con nai hay cáu.
Chạy đi.
Ở miền tây hoang dã thế kỉ 21,
những con ngựa của cảnh sát được thay thế bằng những chiếc xe scút-tơ.
Nhưng con nai không thích Segway. Tôi không biết tại sao.
Tôi nghĩ là do cách di chuyển,
vì nhìn không giống như những người khác đi.
Tôi chạy nhanh hơn trên chiếc Segway.
Vì thế những con nai sừng tấm không thích tôi.
Hôm nay là một ngày tốt với trung sĩ Schumaker.
Anh đã đuổi chúng ra khỏi thị trấn.
Nhưng không phải tất cả những kẻ
xâm lược thành phố đều dễ dàng bị đuổi đi.
Một số thành phố bị quấy rầy bởi những động vật
khôn ngoan và lịch lãm như chúng ta.
Jaipur là một trong những thành phố phát triển nhanh nhất Ấn độ.
Ở đây, cướp bóc và trộm vặt là một phần của cuộc sống.
Shakuntla, một tiểu thương,
bị đe dọa bởi những băng nhóm đường phố.
Và chúng không phải dân địa phương.
Bọn chúng không quan tâm bất cứ ai.
Bọn chúng rất hung hăng. Chúng tôi sợ chúng.
Cô phải đối mặt với chúng hàng ngày.
Chúng rất khủng khiếp.
Một nhóm khỉ nâu đang tụ tập trên mái nhà.
Một vết căn của răng nanh có thể gây vết thương rất nguy hiểm.
Những con khỉ tấn công một phụ nữ...
Bà ấy phải đi viện.
Tôi không biết bà ấy còn sống không.
Với lũ khỉ, cuộc sống ở thành phố còn dễ dàng hơn
cuộc sống thật của chúng.
Giống chúng ta, lũ khỉ rất thông minh và khéo léo.
Những ngôi đền và con đường ở Jaipur
có vô số những chiếc túi bị móc.
Và nơi ưa thích của chúng là chợ thực phẩm.
Câu hỏi hiện nay là liệu gian hàng của Shakunt
có thể tồn tại được trước lũ khỉ không?
Cuộc tấn công được chỉ đạo do một con đực đầu đàn.
Lũ khỉ hoạt động rất ăn ý,
tránh né và biến mất.
Tấn công từ mọi phía,
những con khỉ nhỏ làm Shakuntla phân tâm,
trong khi những con đực khác thì cướp đồ.
Cuộc sống trên đường phố Jaipur không hề dễ dàng.
Nhưng một khi chúng được bảo vệ bởi những vị thần,
thị bạn không thể làm gì được.
Những con khỉ này rất linh thiêng với thần khỉ Hanuman.
Hanuman là vị thần của chúng tôi.
Ông là một vị thần và chúng là những sinh vật của ông ấy...
ông ra lệnh cho chúng đến và ăn.
Và tôi phải tay không về nhà.
Những con khỉ có thể là mối đe dọa ở chợ.
Nhưng một cuộc chiến rộng hơn đang xảy ra trên các con phố.
Một số loài trở thành mối đe dọa cho sự kiểm soát của chúng ta
ở những thành phố trên thế giới.
Jeff và Junior đang theo dõi,
tiêu diệt những mối nguy hại trên đường phố Manhattan.
Tôi là kẻ hủy diệt trong đêm ở New York.
Ban ngày thì tôi diệt rệp.
Chúng tôi diệt chuột, gián trong nhà hàng.
Khi nào chúng ta sẽ bằt đầu hành động?
Tôi không biết. Họ nói là nửa đêm.
Họ vẫn chưa đóng cửa.
Thực sự thì không khó gì khi nói cho mọi người biết những việc tôi làm,
nhưng tôi cố gắng kín đáo nhất có thể,
chỉ là tôi không muốn mọi người
nghĩ là họ đang ăn ở một nơi đầy chuột bọ.
Nhưng ở East Village tràn ngập chuột, bạn không thể giấu được điều đó.
Chuột rất thích những bữa tối ngon miệng.
Nhưng chúng không để lại tiền boa.
Mà thay vào đó là phân và dịch bệnh.
Không ai muốn thừa nhận rằng New York đang gặp vấn đề lớn với chuột,
vì thế Jeff và Junior chỉ làm việc vào đêm.
Thùng rác là một nơi lí tưởng.
Con người vứt rác bừa bãi trên vỉa hè,
và quăng nước trái cây,
nước thịt, xương gà khắp nơi.
Một bữa tối thịnh soạn cho chúng.
Tối nay, họ đặt bẫy ở khu phố Hoa.
Anh ổn chứ?
Một con nữa này.
Lại thêm một con.
Làm thế nào mà họ có thể để nhà hàng như thế được vậy nhỉ?
Oh, nhìn này!
Nhìn những thứ này xem! Sushi, gạo, mì.
Chuột sẽ ăn mọi thứ,
chúng là loại ăn tạp.
Chúng tôi vào được vì có chìa khóa.
Chúng tôi vào khi khách hàng đã về.
Và khi mọi người về hết,
lũ chuột nghĩ đã đến giờ hoạt động.
Nhưng chúng tôi vào trễ hơn,
khoảng 1 tiếng sau khi đóng cửa,
vì thế chúng vẫn đang vui vẻ.
Chính là nó, là nó...
Ngay ở đấy, ngay đấy...
Đấy đấy. Nó đấy.
Anh thấy không?
Nó trốn rồi.
Ngay đó, chỗ cái hố.
Chết tiệt!
- Nó đang uống cafe. - Hay cái gì đó.
Thứ cuối cùng mà nó tận hưởng được là cafe.
Thật không tin được!
Đó là lý do tại sao tôi không ăn ở ngoài.
Phải, anh chuẩn đấy.
Đi nào, xuống tầng hầm xem.
Cản thận, trơn đấy.
Và còn những thứ kinh dị khác ở dưới tầng hầm.
Nhìn lũ bọ trên trần này!
Anh chưa bao giờ thấy điều này.
Ngay đấy, phía sau cánh cửa.
Lũ gián.
Ta là kẻ hủy diệt.
Ta sẽ diệt lũ bọ này.
Oh! Anh xem tầng hầm này chưa?
Có gì vậy?
Những tòa nhà cũ được nối với nhau bằng ống nước và tầng hầm
để lũ chuột và gián dễ dàng
chạy tung tăng khắp thành phố mà không bị ai thấy.
Ở đây thật là kinh tởm.
Nhìn nước nhỏ giọt ở khắp nơi này.
Chúng tôi đang cố gắng giữ yên lặng
để nghe mọi tiếng động xung quanh,
bất kì dấu hiệu hoạt động nào của lũ chuột.
Anh nghe không?
Tiếng lộp bộp ấy?
Tiếng bước chân?
Ở ngay đấy.
Nhìn xem. Nó đang đi vào...
Tôi thấy nhà bếp rồi!
Với Jeff và Junior thì đó là cuộc chiến suốt đời.
Cứ một người New York thì tương ứng
có ít nhất một con chuột.
Vậy sẽ có gần 90 triệu con chuột.
Trừ khi con người chiến thắng lũ chuột
nếu không thì sẽ không có hồi kết cho trận chiến này.
Tôi thậm chí còn không biết làm thế nào để ngăn chặn chúng,
tôi thực sự không biết.
Họ sẽ sử dụng mọi công cụ
mà họ có được
để chiến đấu với lũ phá hoại.
Đó là một...
Tôi không muốn dụ chúng ra, nhưng...
Nghe này.
Tất cả mọi người ở ngoài kia,
đều không biết chuyện gì đang diễn ra dưới này.
Và họ sẽ đến ăn ở đây ngày mai.
khoảng 50% thời gian trong ngày?
Phải... phải, chẳng có gì lạ.
24 giờ sau,
Jeff và Junior quay lại để xem kết quả.
Ah, một chú này.
Những cái bẫy đã hoạt động.
Nhìn nó thú vị đấy.
Và những cái bẫy keo cũng vậy.
Con này đang phân hủy.
Và dùng thuốc chuột.
Ghê quá!
- Xem nó lớn cỡ nào này! - Nó ngủm rồi.
Nhìn như nó đang đánh nhau với cái gì đấy.
Nhìn răng nó này!!
Nó nặng bao nhiêu nhỉ?
Tôi nói rồi, tôi mỏi tay lắm.
Trông khá là ác độc.
Oh, man!
Lại một đêm nữa
trong cuộc chiến với kẻ thù vĩnh cửu của chúng ta.
Đôi lúc chúng tôi đi ra với cả túi chuột chết
và tôi phải lấy túi của nhà hàng
vì thế mọi người nghĩ tôi mang thức ăn đi.
Có nơi còn tồi tệ hơn.
Có những sinh vật nhỏ khác tận dụng
lợi thế là mật độ dân cư dày đặc.
Chúng tiếp cận ta theo những cách riêng biệt.
Chúng là gia tăng tỷ lệ dịch bệnh.
Không chỉ ăn thức ăn của chúng ta như loài chuột,
chúng còn ăn chúng ta.
Carol Anderson, một người London
có những vị khách không mời.
Có cái gì cắn con không?
Cái này hả mẹ?
Những vết cắn tập trung ở đây.
Nó vẫn còn đỏ phải không con?
Con nghĩ nó ở đâu trong phòng con?
Phía dưới cạnh giường.
Giống con đấy.
Và bò trên tường.
Những kí sinh trùng chỉ xuất hiện vào ban đêm.
Đúng rồi. Đi nào.
Con lên đi.
Ngoan lắm.
Chúc bé ngủ ngon, đừng để...
...bị rệp cắn.
Let's hope not.
Rệp là loài kí sinh trùng hút máu
bị thu hút bởi khí CO2,
nhiệt độ và mùi cơ thể.
Chúng thích những ngôi nhà sạch sẽ và ấm cúng.
Chúng chỉ hút máu người.
Những con số thực sự đáng lo ngại.
Chúng bò từ tường
lên trần nhà với cái bụng đầy máu.
Như thế là chúng đã ăn no rồi.
Điều đầu tiên vào buổi sáng,
tôi thức dậy và nhìn thấy nó.
Thật là khủng khiếp.
Carol liền gọi cho
dịch vụ diệt rệp tốt nhất,
chú chó Charlie,
và người điều khiển, Adam.
Ghế sofa dường như là
chỗ bị nhiều nhất. Có nhiều rệp ở trong đó.
Mũi của Charlie nhạy hơn của chúng ta 44 lần.
Nó có thể đánh hơi thấy lũ rệp.
Tìm đi.
Nếu có rệp, nó sẽ ngồi xuống.
Tốt lắm Charlie.
Đó là những gì Adam cần biết.
Số lượng rệp đang gia tăng,
chúng bám theo khi ta di chuyển từ nơi này đến nơi khác,
thường lẩn trốn trong đồ nội thất, giống như trong sofa của Carol.
Tôi rất ghét chúng,
nhưng cũng lấy làm lạ.
Chúng làm tôi thấy ngạc nhiên,
nó làm tôi thấy rùng mình.
bởi vì... đó là thứ tôi đang chống lại.
Nhưng với thuốc xịt của Adam và mũi của Charlie,
lũ bọ đã gặp phải đối thủ thực sự.
Đây là kẻ xâm lược
mà không ai muốn sống cùng.
Ở một số nơi trên thế giới,
con người đã học được cách
để sử dụng những kẻ xâm lược này vào việc có ích.
Tại thành phố Fez của Ma-rốc, giống như Dubai
đang gặp phải vấn đề với chim bồ câu.
Nhưng thay vì đuổi chúng đi,
người dân ở đây lại mời chúng đến.
Nordine đã xây một cái tổ bồ câu trên nóc nhà của mình.
Cái chuồng này chỉ dành cho bồ câu hoang dã.
Tôi có những chiếc giỏ khác nhau đủ cho tất cả bọn chúng.
Chúng cảm thấy thoải mái ở đây.
Nếu không thì chúng đã không quay lại.
Anh không làm việc này vì tình yêu động vật.
Phân bồ câu là phần quan trọng của một ngành công nghiệp ở địa phương.
Và bạn của Nordine, Tami, đến mua một vài thứ.
Tôi có vài cái cho anh đây...
Xem này.
Nó rất tốt khi anh trộn với nước.
Tốt lắm.
Anh chỉ có nhiêu đây thôi hả?
Chỉ nhiêu đó thôi.
Tami làm việc ở xưởng thuộc da địa phương.
Fez là trung tâm của ngành công nghiệp thuộc da ở Ma-rốc.
Các tấm da ở đây nổi tiếng mềm mại,
và phân bồ câu là một thành phần bí mật.
Đây là khâu quan trọng nhất.
Phân của bồ câu hoang dã
chứa một loại enzim tiêu hóa những protein
trong da động vật, làm chúng mềm hơn.
Những tấm da được ngâm trong 3 ngày,
và Tami dùng chân để đạp chúng.
Đây có thể là công việc hôi hám nhất thế giới.
Lần đầu tiên khi tôi cho phân vào...
nó không hôi lắm..
...nhưng sau đó thì hôi không tả được.
Với Tami, nó có một cái giá xứng đáng.
Phân bồ câu làm những tấm da mềm hơn
mà không một loại hóa chất nào có thể làm được.
Nếu không dùng nó...
...những tấm da sẽ không đạt chất lượng cao nhất.
Nhờ phân của bồ câu ở Fez,
những tấm da luôn đạt được mức giá cao nhất có thể.
Một thành phố khác
cũng đang hợp tác với những kẻ xâm lược.
Đôi khi những loài chúng ta không nghĩ đến nhất
lại có thể có ích.
Austin ở Texas,
hiện tại là nhà của 1,5 triệu con dơi,
và ngày nay, chúng được chào đón ở đây.
20 năm trước, chúng bắt đầu sống
trên cây cầu trung tâm Austin,
và người dân muốn đuổi chúng đi.
Thuyền trưởng Mike nhớ rất rõ chúng.
Chúng đang bay đấy.
Hãy nhìn những ngọn cây dọc theo phía bên phải.
Chúng đang đáp xuống.
Có rất nhiều người
rất sợ lũ dơi
bởi vị họ sợ
chúng sẽ gây ra bệnh dại
hay một dịch bệnh nào đó,
do đó một nhóm người
đã vận động hội đồng thành phố và lãnh đạo các doanh nghiệp
tiêu diệt chúng khỏi những khu dân cư.
Nhưng lũ dơi lại tỏ ra có ích đối với thành phố.
Theo nhịp sống đô thị
có nghĩa là Austin luôn tràn ngập ánh sáng,
và điều đó đã thu hút hàng triệu con côn trùng,
và chúng là những bữa ăn cho lũ dơi.
Mỗi đêm, lũ dơi ăn 6 tấn côn trùng.
Khoảng 2000 tấn một năm.
Tuy nhiên, không chỉ là những cỗ máy diệt côn trùng.
Thuyền trưởng Mike nhận thấy lũ dơi là một cơ hội thương mại.
Tôi bằt đầu làm du lịch trên sông
để ngắm dơi sau khi chúng chuyển đến đây,
và việc này lan rộng ra, họ nhận ra rằng
việc này càng ngày càng nổi tiếng.
Vì thế chúng tôi hoạt động liên tục
7 ngày trong tuần, từ tháng 3 đến tháng 10.
Lũ dơi thực sự giúp rất nhiều trong việc kinh doanh của tôi
vì thế tôi yêu chúng.
Nếu bạn nhìn lên từ bên dưới cây cầu,
bạn sẽ thấy nó có những vết nứt ở đây.
Khách du lịch đến để xem lũ dơi
đã tạo ra 10 triệu $ doanh thu du lịch hàng năm.
Vì thế những đàn dơi ở đây đang được bảo vệ.
Chúng ta vẫn luôn mong muốn được liên kết với tự nhiên,
và dĩ nhiên luôn như vậy.
Ở Ấn Độ, một nhóm người
đã chăm sóc những động vật hết mức có thể
và họ đã làm việc này từ nhiều thế kỉ.
Shyam, một người Sunder,vừa cứu một con linh dương chinkara
ở ngoại ô thị trấn Rajasthan.
Mẹ nó đã bị giết.
Không có sữa, nó sẽ không sống được
vì thế Shyam đưa nó về nhà.
Trong cộng đồng của tôi...
...chúng tôi thích chăm sóc những con hươu non.
Bố sẽ mang một thứ bất ngờ cho mẹ con.
Khi một con non...
được mang về nhà...
nó trở thành một thành viên của gia đình.
Họ gọi nó là Arti,
và chấm một điểm bằng gỗ đàn hương để mừng nó đến.
Chào mừng, Arti!
Kyran, vợ của Shyam, đã chăm sóc rất nhiều con linh dương.
Con gần đây nhất tôi chăm sóc bị mồ côi.
Mẹ nó bị một con chó cắn chết.
Người Sunder theo một tôn giáo
của người Ấn Độ, rất sùng bái thiên nhiên.
Shyam mang sữa cho đền Bishnoi,
nơi đang chăm sóc những con vật mồ côi.
Bishnoi là nơi tập trung những người bảo vệ môi trường đầu tiên ở Ấn Độ
và đã mang truyền thống của họ
truyền bá khắp các thị trấn và thành phố.
Họ coi những con linh dương là con cái của mình
và vì vậy những người phụ nữ ở Bishnoi
chăm sóc chúng rất tử tế.
Họ dùng ngực cho chúng bú mà không dùng đến bình.
Có được không?
Không sao đâu.
Với linh dương, sữa mẹ là tốt nhất.
Tôi phải bảo đảm là nó phải có sữa...
Nó sẽ không uống loại sữa nào khác.
Ở đây chúng tôi đều làm vậy.
Những con linh dương non rất linh thiêng với chúng tôi.
Sau 6 tuần với gia đình mới, Arti đã cai sữa.
Nó bây giờ đã lớn và khỏe mạnh.
Shyam có thể thả nó về tự nhiên.
Thấy cảnh đứa trẻ rời khỏi nhà là một điều khó khăn cho người mẹ,
dù cho đó chỉ là con nuôi.
Arti quay trở lại sa mạc,
nơi nó sẽ sống cùng những loài khác.
Điều này có thể như một cử chỉ nhỏ của lòng tốt,
nhưng tất cả chúng ta, những người sống ở thành thị đang cần thiên nhiên
bên ngoài những bức tường để tồn tại,
bởi vì thế giới tự nhiên cung cấp thực phẩm cho chúng ta.
Những thứ mà thành phố cần, thành phố đều có được.
Hơn 3 tỷ người đang sống ở các thành phố.
Để nuôi sống số lượng lớn này,
chúng ta phải vận chuyển hàng tỉ tấn
thực phẩm tươi sống và sản xuất quanh năm.
Chúng ta có công nghệ có thể mang những thứ ta muốn
đi cách xa hàng ngàn km.
Những quả đào có thể được trồng ở đây, Tây Ban Nha,
nhưng cũng có thể được nhập khẩu từ Nam Mỹ.
Chúng ta tiêu thụ những thứ ta muốn, khi ta cần nó.
Ta không còn phụ thuộc theo tính địa lý hay theo mùa nữa.
Và không giờ chúng ta thỏa mãn được ham muốn ăn uống.
Chúng ta chưa bao giờ khai thác tốt tự nhiên.
Những cũng không giải quyết tốt những hệ quả sau đó.
Tiêu thụ nhiều tạo ra nhiều chất thải.
Chỉ riêng tại Anh, chúng ta thải ra
hơn 100 triệu tấn rác mỗi năm.
Và họ xử lý nó hợp lý.
Nhưng ở một số nơi, đây nhà nhà của một số người không may mắn.
Ở Mombasa, Kenya,
mọi người phải sống dựa vào những thứ mà người khác bỏ đi.
với Ashe và gia đình cô,
bãi rác này vừa là nhà và vừa là nơi kiếm sống.
Họ là những người săn bắn hái lượm hiện đại,
thích nghi để tồn tại
ở mặt khuất của thành phố.
Bình thường khi tôi thức dậy...
tôi xuống bãi rác và bới tìm thức ăn.
Thu nhặt tất cả mọi thứ...
như chai lọ, hộp...
các loại túi và nhựa.
Khi chúng tôi lượm đủ...
người ta đến đây và mua chúng.
Những chiếc xe chở rác cũng chở thức ăn.
Như đậu lăng, bắp, và các loại đậu.
Khi những chiếc xe chở rác đến,
cũng là cuộc đua giành lấy những phế liệu tốt nhất.
Chồng của Ashe, Ali, bị chậm chân.
Đây đúng là cuộc sống khó khăn,
phải tìm thức ăn cho con cái trong bãi rác thành phố.
Một nửa trong chúng ta hiện đang sống ở thành phố.
Và chúng ta sử dụng tài nguyên thiên nhiên như thể chưa bao giờ sử dụng.
Chúng ta là sinh vật sáng tạo
và mạnh mẽ nhất trên hành tinh.
Chúng ta rất thành công,
chúng ta làm cho thế giới này hoạt động theo ý mình.
Nhưng hậu quả của việc
khao khát cuộc sống thì đang vượt ngoài tầm kiểm soát.
Có phải chúng ta đang đẩy tự nhiên đến khủng hoảng?
Chúng ta sẽ đi đâu từ đây?
Một số người có vẻ đã thấy được một hướng đi mới.
Một thách thức đó là thiết kế một thành phố cân bằng với tự nhiên.
Đây là Masdar, một thành phố xanh
được xây dựng ở sa mạc Abu Dhabi.
Nó được thiết kế bởi kiến trúc sư Norman Foster.
Masdar lôi cuốn tôi
vì nó là thử nghiệm đầu tiên
trên thế giới tại thời điểm đó,
dưới dạng xây dựng một môi trường,
một cộng đồng, một thành phố nhỏ không có Các-bon và rác thải.
Giờ đây, nó là một thách thức khó khăn với bất cứ nơi nào trên thế giới.
Để làm việc đó trong môi trường sa mạc, bạn có thể nói...
"Anh thật là điên khi cố gắng xây dựng nó.
Masdar sử dụng năng lượng mặt trời.
Sẽ không lãng phí một giọt nước nào.
Sẽ không cần những chiếc xe hơi chạy bằng xăng dầu.
Điểm khởi đầu với Masdar
đó là hoạt động cùng thiên nhiên, dưới dạng chu kỳ mặt trời,
xây dựng những nhà kính, không chỉ để làm đẹp,
mà còn tạo bóng mát, đốt các chất thải mà chúng ta tạo ra
và cuối cùng là tạo ra năng lượng.
Vì vậy mọi thứ bắt đầu với thiên nhiên, sử dụng công nghệ,
cùng hoạt động với thiên nhiên, để khai thác thiên nhiên.
Đó là một tham vọng to lớn và có thể đạt được.
Tuy nhiên, thách thức trước mắt
đó là cố gằng thay đổi cách sống
của chúng ta với thiên nhiên ở các thành phố hiện có.
Đây là chợ Union Square ở New York.
Nó bán những sảm phẩm trồng ở địa phương, thường là trên các mái nhà
của những tòa nhà ở New York.
Xin chào. Bạn muốn thử một chút mật ong của tôi không?
Bột kiều mạnh.
Thử một chút đi thưa cô?
- Không? - Ngọt quá àh?
Cô đã đủ ngọt ngào chưa?
Chào buổi sáng.
Mật ong không thưa cô? Ah, cô thật là sáng suốt.
Một truyền thống.
Andrew Cote là người có uy tín
trong nghề nuôi ong và là thế hệ thứ ba làm việc này.
Trước đây, việc nuôi ong
trong thành phố bị cấm ở New York, nhưng việc đó không cản được Andrew.
Cá nhân tôi chưa bao giờ bị bắt.
Mặc dù tôi công khai việc tôi nuôi ong,
nhưng tôi không nói chính xác chúng đang ở đâu.
Của anh 10$. Anh muốn lấy bịch chứ?
May mắn là New York đã thay đổi quan điểm và nhiệm vụ của Andrew
là mang đàn ong đến với cuộc sống của mọi người.
Hôm nay, anh ấy đang có mặt trên ban công của một căn hộ ở Manhattan
để chỉ bảo cho lính mới, Vivien Wang.
Cô đang gặp vấn đề với lớp vỏ,
vì có rất nhiều ong bên trong.
Phun khói chúng.
Phun khói khi cô muốn lấy mật.
Andrew là chuyên gia về ong,
Tôi nghĩ, việc nuôi ong trong thành phố
và những người đã từng là học trò của anh ấy,
tôi nghĩ mình chỉ là một người tập sự, theo một cách nào đó.
Cô thấy gì nào?
Tôi thấy có nhiều miếng mật ong ở dưới đây.
Và tôi thấy... nó giống như...
rất nhiều mật hoa.
Đây là một hình thức giải trí của một luật sư ở New York.
Tôi nghĩ những người bạn của tôi, khi tôi nói với họ
tôi sẽ bắt đầu nuôi ong,
họ rất thích thú. Họ nghĩ nó kỳ quặc nhưng tuyệt vời,
bởi vì nó là một cách khác để chúng ta kết nối với thiên nhiên.
Tôi nghĩ chúng ta cần thêm chút ngọt ngào cho cuộc sống
và thật là tốt khi có thể nhìn
lên bầu trời trong thành phố này, thoát khỏi giao thông tấp nập,
và nghĩ về những con ong đang vo ve xung quanh ta.
Nhưng là một lính mới nuôi ong cũng có những thăng trầm.
- Đau quá. - Có sao không?
Không sao. Tôi không biết là
nó có thể chích qua lớp áo này vào tay tôi được.
Chúng cũng đang cắn tôi này, Cô hãy tránh xa ra đi.
Hiện nay có gần 10 triệu con ong
đang sống trên các mái nhà ở New York.
Bên kia sông Queens,
đây là một ngày đặc biệt với Stefanos, một người nuôi ong.
Anh đang thu hoạch mẻ mật đầu tiên với sự giúp đỡ của Andrew.
- Nó thật tuyệt vời. Không thể tốt hơn. - Phải đấy, nhìn này.
Chúng ta nên nếm thủ mật trước...
...để chắc chắn thôi.
Oh, nó ngon thật đấy.
Oh, lạy chúa.
Màu nó óng ánh như ca-ra-men.
- Đó là mặt chất lượng. - Phải.
Đàn ong làm mật và thụ phấn cho những công viên, vườn của thành phố.
Nhưng quan trọng nhất,
chúng đã kết nối người New York trở lại với thiên nhiên.
Tôi nghĩ sẽ có nhiều người muốn nuôi ong trong thành phố
vì họ muốn cảm giác được liên hệ với thiên nhiên.
Họ sống trong những nhà cao tầng, đi lại trên đường nhựa,
đi tàu điện ngầm dưới mặt đất.
Khi có một tổ ong trên mái nhà mình,
họ có thể dành ra từ 1-2 tiếng mỗi tuần,
và thực sự được kết nối với thiên nhiên, và tạo ra thức ăn cho mình
theo nhu cầu, và điều đó thật tuyệt.
Nuôi ong ở New York không phải để cứu hành tinh,
mà nó là một hướng đi đúng.
Không còn nghi ngờ gì nữa.
Nếu chúng ta tiếp tục sống trong những thành phố.
chúng ta sẽ phải ngừng việc
bóc lột thiên nhiên mà không nghĩ đến ngày mai.
Những gì chúng ta làm ở nhà
và trên đường đều ảnh hưởng đến toàn bộ hành tinh.
Tương lai của nền văn minh này
phụ thuộc vào sự khôi phục trạng thái cân bằng
giữa thiên nhiên và thành thị.
Chúng ta làm được không?
Đó là những dấu hiện rõ ràng của hy vọng từ khắp nơi trên thế giới.
Chúng ta có trí thông minh và sự khéo léo
để thích nghi với một thế giới đang thay đổi.
Những phương pháp nuôi chim ưng từ xưa
hiện nay đang giúp phải vệ thành phố Dubai hiện đại.
Chúng ta có thể bắt tay
với thiên nhiên để giải quyết những vấn đề đang phải đối mặt.
Ở Ấn độ, chúng ta trồng những cây sung để tạo ra những cây cầu.
Và chúng ta cùng với loài voi đưa những khúc gỗ ra ngoài
mà không phải tàn phá rừng.
Chúng ta có thể nghĩ như một xã hội
và đặt ra kế hoạch phía trước.
Ở Mali,
cá trong hồ này chỉ được đánh bắt một lần duy nhất trong năm.
Khi hợp sức cùng nhau thì không có gì là không thể làm được.
Mọi người ở thành phố Djenne
cùng nhau bảo vệ nhà thờ Hồi giáo linh thiêng của họ.
Chúng ta có tinh thần và sự can đảm khi đối mặt với những nghịch cảnh.
Nếu chúng ta kết hợp những năng lực tự nhiên
với trí tưởng tượng phong phú và những ý tưởng to lớn nhất,
thì chắc chắn những thành phố của chúng ta sẽ thích ứng và thay đổi.
Vận mệnh của hành tinh giờ đây nằm trong tay con người.
PHÍA SAU ỐNG KÍNH
Hơn 3 năm, đoàn làm phim
đã quay phim mọi người trên khắp thế giới.
Tất cả đều có sức chịu đựng phi thường,
am hiểu địa phương và sự khéo léo.
Chỉ cần giữ họ luôn tiến lên là một thách thức rất lớn.
Nhu cầu về nhân lực và các trang thiết bị
thì chỉ đáp ứng có giới hạn.
Quay phim trên một núi lửa đang hoạt động
ở Java để kiểm tra đến lúc nào thì máy quay bị hư.
Cả đoàn ở đây để quay về những thợ mỏ ở quặng lưu huỳnh.
Không khí mà họ hít thở rất nguy hiểm với mọi người và thiết bị.
Tôi định vào trong đó với máy đo gas, mới lại gần một chút thôi,
hãy xem đây này.
Nó hiện là 93 phần triệu.
Nó tăng lên 194 rồi.
Chúng ta đang ở giữa đám mây. Đi ra ngoài thôi.
Nó vượt 40 lần mức giới hạn an toàn lao động.
Khí gas là một hỗn hợp hydro sunfua
bào mòn mọi bề mặt mà nó tiếp xúc.
Mặt nạ phòng độc này bảo vệ đoàn làm phim,
nhưng máy quay thì không thể.
Tôi thấy cảnh báo RF trên máy quay,
có nghĩa là tín hiệu không được ghi vào băng.
Thường là do bị kẹt đầu băng.
Cả đoàn phát hiện ra những hạt lưu huỳnh bị kẹt vào đầu băng
và cần phải gỡ nó ra.
Nó quá bẩn.
Sau khi làm sạch, máy quay đã sẵn sàng làm việc.
Nhưng các vấn đề mà cả đoàn gặp phải
không là gì nếu so với những gì
mà những người thợ mỏ đối mặt hàng ngày.
Tại vùng biển Sulu ở Borneo,
quay phim Simon Enderby
đã ghi lại những hình ảnh đặc biệt, một ngư dân lặn tự do, Sulbin.
Tôi có mặt ở đây cùng với những thiết bị lặn tối tân nhất,
trong khi đó, anh ấy chỉ cần lặn với chiếc quần đùi và cặp kính lặn.
Chúng tôi thực sự đối lập nhau.
Để có thể quay được cảnh đi săn hoàn hảo,
tôi phải phối hợp kỹ năng lặn của mình
với kỹ năng lặn tự do của Sulbin.
Tinh thần hăng hái, kỹ thuật lặn, quá trình tìm kiếm
và để anh ấy bắt được một con cá
tất cả phải phối hợp lại với nhau.
May mắn trong lần lặn thứ ba,
mọi việc đều suôn sẻ và chúng tôi rất hạnh phúc.
Oh, được một con rồi.
Ở Phi-lip-pin, chúng tôi quay phim những ngư dân
đang dồn đàn cá ở rạn san hô vào trong chiếc lưới khổng lồ.
Ở đây, chúng tôi thấy rằng lũ cá cũng có thể thích nghi.
Quay phim Roger Munns
đã vô tình cứu một con cá thoát khỏi bị làm bữa tối.
Anh gọi nó là Nemo.
Nemo nằm trong bộ đồ lặn của Roger
và trồn ở đó cho đến khi mọi việc kết thúc,
và sau đó nó bơi trở lại biển.
Chúng tôi đã quay phim ở nhiều nơi
mà mọi người ở đó chưa bao giờ nhìn thấy máy quay phim.
Ở miền bắc Ấn Độ, lũ trẻ không ngừng nhìn vào ống kính máy quay.
Vì thế để quay được một cảnh
đạo diễn Mark Flowers phải dụ bọn trẻ bằng cách hát một bài.
Tôi chưa bao giờ hát!
Điều ngạc nhiên là,
bọn trẻ biết giai điệu bài hát còn tốt hơn cả ông ấy.
- Twinkle, twinkle, little star. - We learn this.
How I wonder what you are.
Up above the world so high. Like a diamond in the sky.
Quay phim ở trên cao luôn đi đôi với các biện pháp an toàn phức tạp.
Nhưng tại miền trung Châu Phi, cả đoàn đã gặp thêm vấn đề.
Tim Fogg được trang bị dây để quay phim Tete đang lấy mật
từ một tổ ong rừng.
Thật không may, đàn ong giận dữ lại lao thẳng vào Tim.
Khói! Khói! Nhanh nhanh!
Điều đầu tiên tôi nhớ là
thấy đàn ong đã ở ngay trước mặt mình rồi
với những cái kim đang sẵn sàng để chích tôi.
Chúng chui vào trong chưa?
Chưa, chúng vẫn đang chích
vào mặt nạ và găng tay.
Sau 30 đốt chích,
Tim thực sự ngưỡng mộ lòng dũng cảm của Tete
trong việc lấy mật cho cả gia đình.
Khi quay phim người và động vật thì không thể đoán trước được gì.
Ở Greenland, đạo diễn Nic Brown muốn quay cảnh
người Inuit bắt sống cá mập Greenland
sinh sống ở vùng nước sâu.
Sau 10 ngày lo lắng,
mọi người mừng run lên khi
vào giữa đêm,
họ thấy cái gì đó rung đoạn dây.
Chúng tôi rất phấn khích
vì chúng tôi đang chơi đùa
cùng đoạn dây dài 800m sâu dưới nước
và bạn có thể cảm nhận thấy con cá mập đang ở cuối đoạn dây.
Đâu đó dưới kia chúng tôi nghĩ là
con cá mập đã mắc câu.
Chúng tôi hy vọng.
Lỗ này là dành cho máy quay dưới nước,
- và lỗ này là... - ...dành cho cá mập?
Dành cho cá mập.
Họ nhận ra rằng chiếc lỗ này không vừa
vì Jensens đã bắt được con cá mập khổng lồ dài 4m.
Nó không chui vừa cái lỗ.
Chúng ta sẽ làm nó rộng hơn.
Phối hợp hoạt động giữa trực thăng với hoạt động trên mặt đất
là công việc rất tốn kém và khó khăn.
Nhưng ở Úc, đạo diễn Susan McMillan
đã phải phối hợp 3 chiếc trực thăng cùng lúc.
Hai trong số chúng được điều khiển bởi cao bồi Ben Tapp
và vợ ông, Rankin,
dùng để điều khiển đàn gia súc của họ.
Những thách thức của quay phim với 3 chiếc trực thăng cùng lúc,
là rất khó khăn trong chuyến đi này,
bởi vì tôi đang quay thực tế.
Không phải là dàn dựng hay quay lại lần thứ hai.
Tôi phải bắt lấy được sự việc khi nó xảy ra,
và đó là tình huống khá nguy hiểm.
Có 3 chiếc trực thăng đang bay,
4 chiếc xe và ngựa dưới mặt đất,
đàn gia súc thì chạy loạn xạ,
thế nên thực sự, sức ép lớn nhất đó là sự an toàn.
Làm việc dưới đất cũng nguy hiểm,
đặc biệt là khi quay phim về sư tử.
Đoàn làm phim muốn ghi lại cảnh bộ lạc Dorobo ở Kenya,
đuổi giết một con sư tử.
Vì vậy quay phim Toby Strong phải đi theo họ,
để ghi lại cảnh chiến đấu.
Ý nghĩ về việc bước ra
khỏi xe và đi bộ về phía con sư tử
làm tôi lạnh cả người.
Ý tôi là họ... rất phi thường.
Họ chỉ có cung và tên.
Nhưng... tôi lại không có gì!
Tôi có...
...tôi chỉ có máy quay bên mình để bảo vệ.
Điều đó là thật phải không?
Cảm giác thật hồi hộp.
Sau khi xác định được con sư tử,
Toby đi theo những ngươòi Dorobo
tiến tới gần hơn.
Đi bộ về phía bụi cây
nơi mà biết rằng ở đó có sư tử,
lạy Chúa, tôi lạnh cả gáy,
tất cả mọi thứ... kể cả tóc ở sau gáy
và có cảm giác nó đang nhìn mình,
nhưng vẫn tôi còn sống.
Một cảm giác thật kỳ lạ.
Tôi có điều khuyên mọi người.
Trước khi bắt đầu, nên đi tới đi lui trước đàn sư tử.
Đó là quan điểm của tôi.
Thật ngạc nhiên.
Nếu không có sự hợp tác và hỗ trợ từ mọi người
khắp mọi nơi trên thế giới mà chúng tôi quay phim,
thì bộ phim này sẽ không hoàn thành.
Kiến thức và kỹ năng độc đáo của họ
đã ảnh hưởng đến sự sống còn của chúng ta
trong hành tinh của con người.
Biên dịch - carot_hh524 VT TeamSub - viettorrent.vn